در 618 هجرى 1221 م در حملهء مغول به روايت همين كتاب 190000 مرد جنگى از هرات آمادهء نبرد شدند و اين نشان دهندهء جمعيت انبوه آن شهر است « 1 » . به گفتهء حاجى خليفه تاريخ هرات را در روزگاران مختلف هفت مورخ نوشته‌اند : 1 . تاريخ هرات ، از ابو اسحاق احمد بن محمد بن ياسين حدّاد ( 343 ه / 954 م ) . 2 . تاريخ هرات ، از ابو اسحاق احمد بن محمد بن يونس بزّاز . 3 . تاريخ هرات ، از ابو نصر عبد الرحمان بن عبد الجبار فامى ( 472 - 546 ه . / 1079 - 1151 م ) . 4 . تاريخ هرات ، از ابو نصر عبد الرحمان قيسى . 5 . تاريخ هرات ، از ابو روح عيسى ( 544 ه / 1159 م ) . 6 . روضات الجنّات از معين الدين زمچى اسفزارى ( 897 ه / 1491 م ) . 7 . تاريخ هرات ، از نور الدين عبد الرحمان جامى ( 898 ه . / 1483 م ) . « 2 » از اين تواريخ تنها روضات الجنات موجود است . وى از كتاب حاضر نام نبرده و جز حاجى خليفه ، كسى از تاريخ هرات تأليف جامى ياد نكرده است . معين الدين در روضات الجنات به دو كتاب حداد و فامى و نيز كرت‌نامهء ربيعى فوشنجى و تاريخ هرات تأليف سيفى هروى اشاره دارد . دربارهء مؤلف اين كتاب بايد از گزارشهايى كه خود در ضمن كتاب جسته‌جسته بيان كرده ، استفاده برد : سيف بن محمد بن يعقوب سيفى هروى به سال 681 ه / 1282 م در شهر هرات متولد شده ، علوم و معارف اسلامى را كسب كرده به‌ويژه از ادبيات فارسى و عربى بهرهء وافى داشته و هنگامى كه استعداد و لياقت ذاتىاش در نظم آشكار شد ، مورد توجه ملوك و امراء واقع گرديد و به كمك حكيم سعد الدين غورى ، كه او را استاد خود مىخواند ، به دربار ملك فخر الدين كرت ( 706 ه . / 1307 م ) راه يافت و هشتاد قصيده و غزل و يكصد و پنجاه قطعه در مدح ملك انشاء نمود و در هرات ماند تا فخر الدين به قلعهء امان كوه رفت و شهر هرات را به جمال الدين محمد سام سپرد . در اين هنگام سيفى به سرودن سام‌نامه - بيش از بيست هزار بيت به شيوهء

--> ( 1 ) - معجم البلدان ، 5 / 396 . ( 2 ) - كشف الظنون ، ذيل تاريخ هرات .